«محسن سعادتی» رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان ری، روز یکشنبه در گفت و گو با خبرنگار اتفاق روز آنلاین، از آغاز عملیات حفاری در محدوده چشمه‌علی خبر داد و اظهار کرد: این اقدام در راستای شناسایی منشأ آب، بررسی حوضه آبگیر و تحلیل وضعیت بستر چشمه انجام می‌شود.
وی با اشاره به اهداف این عملیات افزود: حفاری‌ها علاوه‌بر بررسی وضعیت فعلی بستر آب، با هدف شناسایی عوامل موثر بر خشک شدن چشمه و ارائه راهکارهای عملیاتی برای احیای آن در دستور کار قرار گرفته است.
سعادتی ادامه داد: موضوع خشکی چشمه‌علی به‌عنوان یکی از دغدغه‌های مهم میراث‌فرهنگی شهر ری همواره مورد پیگیری بوده و این روند با همکاری دستگاه‌های مرتبط تا دستیابی به نتیجه ادامه خواهد داشت.
چشمه‌علی در دامنه کوه بی‌بی شهربانو واقع شده و از مهم‌ترین آثار طبیعی و تاریخی منطقه به شمار می‌رود. این چشمه در طول هزاران سال نقشی حیاتی در تامین آب و شکل‌گیری سکونت‌های اولیه در فلات مرکزی ایران داشته است. بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی، قدمت بهره‌برداری از این چشمه به دوره نوسنگی بازمی‌گردد و برخی پژوهش‌ها سابقه تمدن پیرامون آن را بین ۷ تا ۱۰ هزار سال برآورد کرده‌اند.
با این حال، در دهه‌های اخیر آبدهی چشمه‌علی روندی کاهشی داشته است. نخستین نشانه‌های افت محسوس آب در اوایل دهه ۱۳۹۰ مشاهده شد و در سال ۱۳۹۶ جریان آب برای مدتی قطع شد. هرچند پس از آن آب به‌صورت محدود بازگشت، اما از حدود سه سال پیش بستر چشمه به‌طور کامل خشک شده و این موضوع به یکی از چالش‌های زیست‌محیطی و فرهنگی منطقه تبدیل شده است.
کارشناسان دو عامل اصلی را در خشکی این چشمه موثر می‌دانند؛ تغییر مسیر یا انسداد مجاری طبیعی آب در اثر پروژه‌های عمرانی و همچنین افت سطح آب‌های زیرزمینی ناشی از خشکسالی و برداشت بی‌رویه. برخی متخصصان حفاری تونل‌های مترو را در کاهش آبدهی موثر می‌دانند، در حالی که برخی مسئولان عمرانی کاهش بارندگی را عامل اصلی این بحران عنوان می‌کنند.
در سال‌های اخیر، مردم محلی و فعالان میراث‌فرهنگی بارها نسبت به وضعیت رها شده بستر چشمه‌علی و تهدیدهای ناشی از توسعه شهری هشدار داده‌اند. اکنون با آغاز حفاری‌های جدید، امیدها برای روشن شدن ابعاد ماجرا و احیای این میراث ارزشمند تاریخی افزایش یافته است.
انتهای پیام /
